01.02.2017.

Podsetnik na događaje koji su kroz istoriju obeležili današnji datum.
Demonstracije u Prištini 1981. godine - Foto: Wikipedia
Demonstracije u Prištini 1981. godine - Foto: Wikipedia
Share Button

Ovo su događaji koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 


1650. U Stokholmu, gde je boravio na poziv kraljice Kristine, umro je francuski filozof, matematičar i fizičar Rene Dekart. Odbacivši svaku dogmu ili doktrinarnost učenja, Dekart je četiri osnovna pravila mišljenja izneo u čuvenom delu “Rasprava o metodi”. Smatra se začetnikom moderne filozofije racionalizma.

1748. Ukazom carice Marije Terezije, Novi Sad je dobio status slobodnog kraljevskog grada u okviru austrijske monarhije. Taj dan proglašen je za Dan grada kada je lokalnu vlast 1996. godine u Novom Sadu osvojila opoziciona koalicija “Zajedno”.

1793. Revolucionarna Francuska je, nepune dve sedmice posle pogubljenja kralja Luja XVI, objavila rat Velikoj Britaniji i Holandiji.

1840. U američkom gradu Baltimoru je otvoren prvi stomatološki fakultet u svetu.

1893. Tomas Edison je u Vest Orindžu u Nju Džersiju otvorio prvi filmski studio u svetu.

1896. Podstaknuti pobunom u Grčkoj, stanovnici ostrva Krit počeli su ustanak protiv turske vlasti. Uz intervenciju evropskih sila, Krit je 1898. dobio autonomiju, a 1912. pripojen je Grčkoj.

1901. U Beogradu je izašao prvi broj Srpskog književnog glasnika, časopisa za književnost. Prvi urednik je bio Bogdan Popović, jedan od najpoznatijih književnih kritičara i teoretičara tog doba.

1908. U Lisabonu su ubijeni portugalski kralj Karlos I i njegov sin, princ prestolonaslednik. Atentat su izvršile pristalice republikanaca.

1918. Topovskim pucnjem sa admiralskog broda “Sankt Georg” označen je početak pobune oko 6.000 mornara u austrougarskoj ratnoj floti u Boki Kotorskoj. Pobuna je ugušena 3. februara, uhapšeno je 800 mornara i podoficira, a pred preki sud u Kotoru izvedeno je 40, od kojih su četvorica osuđena na smrt i streljana. Veliki broj oslobođen je nakon suđenja u septembru, a krivični postupak protiv ostalih prekinut je slomom Austro-Ugarske u Prvom svetskom ratu.

1924. Prva laburistička vlada Velike Britanije priznala je SSSR, što je znatno doprinelo smanjenju diplomatske izolacije prve socijalističke zemlje u svetu.

1942. Vođa norveških nacista Vidkun Kvisling postao je predsednik marionetske vlade u okupiranoj Norveškoj u Drugom svetskom ratu.

1946. Norveški diplomata Trigve Li izabran je za prvog generalnog sekretara UN.

1946. Mađarska je proglašena republikom, s predsednikom Zoltanom Tildijem i premijerom Ferencom Najom.

1966. Umro je američki filmski glumac i režiser Baster Kiton, jedan od najpoznatijih komičara nemog filma.

1974. U požaru koji je zahvatio novoizgrađeni soliter u brazilskom gradu Sao Paolo, poginulo je više od 220 ljudi.

1979. Iranski verski vođa ajatolah Ruholah Homeini vratio se u zemlju iz Pariza posle 15 godina izgnanstva koje je proveo uglavnom u Iraku. Time je nastupila nova faza islamske revolucije kojom je u Iranu uspostavljena islamska teokratska država.

1990. Da bi suzbila masovne demonstracije kosovskih Albanaca, Jugoslovenska narodna armija izvela je tenkove na ulice kosovskih gradova, a borbeni avioni nadletali su Prištinu. U sukobima demonstranata i policije poginulo je 27 demonstranata i jedan policajac, a ranjeno oko sto ljudi na obe strane.

1991. U zemljotresu koji je pogodio pogranične oblasti Avganistana i Pakistana, poginulo je više od 1.200 ljudi.

1992. Predsednici SAD i Rusije Džordž Buš i Boris Jeljcin potpisali su u Kejmp Dejvidu deklaraciju o prestanku neprijateljstava dve zemlje, čime je formalno završen “hladni rat”.

1995. Poplave u Holandiji su naterale oko 250.000 ljudi da napuste domove, što je bio najveći egzodus u istoriji te zemlje.

1996. Predsednik Žak Širak objavio je da je Francuska okončala nuklearne probe “jednom zauvek”.

2000. Zbog učestalih napada naoružanih Albanaca na policijske i druge objekte, srpske vlasti su pojačale prisustvo snaga bezbednosti i Vojske Jugoslavije na jugu Srbije u regionu opština Presševo, Bujanovac i Medveđa u kojima Albanci čine većinu stanovništva.

2003. U nesreći Spejs šatla “Kolumbija” koji se zapalio i raspao na visini od oko 60 kilometara iznad Teksasa (SAD), poginulo je svih sedam astronauta.

2004. U dvostrukom samoubilačkom napadu u Erbilu, na severu Iraka, na kancelarije dve glavne kurdske frakcije Patriotske unije Kurdistana i Demokratske partije Kurdistana, poginulo je 117 osoba, među kojima i guverner Erbila.

2004. U metežu tokom godišnjeg hadžiluka u Mini, u blizini Meke, u Saudijskoj Arabiji poginuo je 251 vernik.

2007. Umro je Đankarlo Menoti slavni kompozitor i osnivač festivala “Dva sveta” u gradu Spoleto u italijanskoj provinciji Umbrija 1957, a kasnije i festivala “Spoleto SAD” u Čarlstonu u Južnoj Karolini, potom u Melburnu u Australiji. Dobitnik je dve Pulicerove nagrade za muziku za opere “Konzul” i “Svetac iz Bliker ulice”.

2009. Ustoličenje mitropolita Kirila na mesto 16. patrijarha Moskve i cele Rusije obavljeno je u moskovskoj crkvi Hrista Spasitelja.

2012. Preminula je poljska pesnikinja Vislava Šimborska, dobitnica Nobelove nagrade 1996. Objavila je petnaestak zbirki poezije, prevođenih na više svetskih jezika (“Dozivanje Jetija”, “Stotinu radosti”, „Ljudi na mostu”, “Kraj i početak”).

Kategorije
Na današnji dan

Povezani tekstovi

  • Ovo su događaji koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 1635. Francuska je u Tridesetogodišnjem ratu (1618-1648) objavila rat Španiji. 1649. Prvi put je upotrebljen naziv Komonvelt, kojim je...
  • Ovo su događaji koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 1781. Španci su u Kusku, u Peru, pogubili Tupak Amarua II, vođu ustanka naroda Inka protiv španske vlasti. 1799....
  • Ovo je podsetnik na događaje koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 1607. Engleski avanturista Džejms Smit osnovao je prvo englesko naselje na tlu Severne Amerike, koje je kasnije...
  • Ovo su događaji koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 1497. Italijanski moreplovac Amerigo Vespuči (Vespucci) krenuo je na prvo putovanje u Novi svet. Doplovio je do obale Brazila...