21.01.2017.

Podsetnik na događaje koji su kroz istoriju obeležili ovaj datum.
Kralj Luj XVI
Kralj Luj XVI
Share Button

Ovo su događaji koji su kroz istoriju obeležili današnji dan.


1793. Francuskom kralju Luju XVI – kojeg je u septembru 1792. revolucionarni Konvent svrgao s prestola, a zatim zbog ‚‚veleizdaje“ osudio na smrt – u Parizu je na giljotini odrubljena glava. Na presto je stupio 1774. a ostao je na tronu još tri godine po izbijanju Francuske revolucije.

1892. Umro je engleski astronom i matematičar Džon Kauč Adams, profesor Univerziteta u Kembridžu, koji je 1845, na osnovu nepravilnosti u kretanju Urana, prvi odredio putanju i približan položaj do tada nepoznate planete Neptun. Otkriće nije blagovremeno objavio, pa je slava za otkriće Neptuna 1846. pripala francuskom astronomu Irbenu Žan Žozefu Leverjeu.

1894. Umro je književnik Vojislav Ilić. Ilić je školu napustio posle trećeg razreda gimnazije zbog slabog uspeha. Kasnije je na svoju ruku pohađao predavanja u Velikoj školi, gde je upoznao Đuru Jakšića, a kasnije se oženio jednom od Jakšićevih kćeri. Iako je pisao kratko vreme, svega petnaestak godina, ostavio je obimno i raznovrsno delo. Za života je objavio tri zbirke pesama (1887, 1889, 1892) kojima treba dodati veliki broj pesama rasutih po časopisima i zaostalih u rukopisu.

1905. Rođen je francuski modni kreator Kristijan Dior, jedan od najvećih ‚‚modnih diktatora“ u svetu posle Drugog svetskog rata. Dior je rođen u Normanidiji, u gradu Grandvil u porodici trgovca đubrivom. Studirao je međunarodne odnose i diplomatiju. Pošto je završio studije, otvorio je malu umetničku galeriju. Posle 1946. godine uz pomoć tekstilnog magnata Marsela Bosaka osnovao je u Parizu modnu kuću. Za 12 godina uspelo mu je da proširi svoje poslove u 15 zemalja i da zaposli više od 2.000 ljudi. Diorov život bio je pun svađa sa porodicom zbog njegove homoseksualnosti. Posle smrti Kristijana Diora, njegov dotadašnji asistent, Francuz Iv Sen Loran, spasao je modnu kuću od propasti. Dior je umro 1957. godine.

1911. U Monte Karlu je održan prvi auto-reli.

1919. U Dablinu je Kongres partije ‚‚Šin fejn“ usvojio rezoluciju o nezavisnosti Irske. Velika Britanija je ignorisala taj dokument i dala Irskoj status dominiona 1921. godine, a tek 1949. priznala joj je samostalnost, ali bez većeg dela Alstera (Severna Irska).

1924. Umro je Vladimir Iljič Lenjin, vođa boljševika i predvodnik Oktobarske revolucije u Rusiji 1917, prvi sovjetski lider i tvorac tog političkog sistema. Poreklom je iz činovničke sitno plemićke porodice. Opredelio se za revolucionarnu delatnost nakon što je njegov brat streljan od strane vlasti zbog terorističke aktivnosti. Dela: ‚‚Šta su ‘prijatelji naroda’ i kako se oni bore protiv socijaldemokrata?“, ‚‚Razvitak kapitalizma u Rusiji“, ‚‚Zadaci ruskih socijaldemokrata“, ‚‚Aprilske teze“, ‚‚Država i revolucija“, ‚‚Proleterska revolucija i renegat Kaucki“, ‚‚Dečja bolest ‘levičarstva’ u komunizmu“.

1925. Rođen Beni Hil (Alfred Houtorn Hil), engleski glumac-komičar.

1928. Umro je američki vojni inženjer Džordž Vašington Getals, koji je dovršio izgrađu Panamskog kanala, prvi guverner zone Kanala.

1936. Na presto Engleske stupio je kralj Edvard VIII, dan posle smrti njegovog oca Džordža V, ali je na prestolu ostao samo do decembra 1936. kad je prinuđen da abdicira zbog ženidbe sa Amerikankom Volis Simpson.

1938. Umro je francuski filmski režiser Žorž Melijes, pionir svetskog filma. Domišljat i tehnički obrazovan, preneo je na film pozorišnu podelu na činove, scenografiju, kostimografiju, način glume i maskiranje. Pronašao je sistem korišćenja filmskih trikova što mu je omogućilo da u studiju (ateljeu) snima filmove fantastike. Snimio je oko 500 filmova, uključujući ‚‚Put na Mesec“, preteču svemirskih filmskih avantura. Umro je u krajnjoj bedi, u vreme komercijalnog procvata filma. Ostali filmovi: ‚‚San astronoma“, ‚‚Put u nemoguće“, ‚‚Guliverova putovanja“, ‚‚Halucinacije barona Minhauzena“, ‚‚Osvajanje Severnog pola“.

1941. Rođen je španski operski pevač Plasido Domingo. Debitovao je 1966. u Meksiku i vrlo brzo stekao reputaciju jednog od najvećih tenora u drugoj polovini 20. veka.

1942. Mađarski fašisti su u Drugom svetskom ratu u Novom Sadu sproveli raciju i u naredna dva dana ubili i bacili u Dunav 1.300 novosadskih Jevreja, Srba i Roma.

1950. Umro je engleski pisac Erik Artur Bler, poznat kao Džordž Orvel. Najpoznatiji je po delima koje su vizija mogućne totalitarne budućnosti sveta, ali i satira modernih totalitarizama. Otatak njegovog književnog stvaralaštva je nepravedno zapostavljen. Dela: romani ‚‚1984“, ‚‚Životinjska farma“, ‚‚Burmanski dani“, ‚‚Niko i ništa u Parizu i Londonu“ eseji ‚‚U kitu“, ‚‚Kritički eseji“, ‚‚Lov na slona“, ‚‚Engleska, vaša Engleska“, knjiga o Španskom građanskom ratu ‚‚Kataloniji s ljubavlju“.

1954. SAD su porinule prvu podmornicu na atomski pogon ‚‚Nautilus“.

1998. Na poziv kubanskog predsednika Fidela Kastra, papa Jovan Pavle II je počeo petodnevnu posetu toj karipskoj zemlji, koju su svetski mediji ocenili kao istorijsku.

Kategorije
Na današnji dan

Povezani tekstovi

  • Ovo su događaji koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 1635. Francuska je u Tridesetogodišnjem ratu (1618-1648) objavila rat Španiji. 1649. Prvi put je upotrebljen naziv Komonvelt, kojim je...
  • Ovo su događaji koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 1781. Španci su u Kusku, u Peru, pogubili Tupak Amarua II, vođu ustanka naroda Inka protiv španske vlasti. 1799....
  • Ovo je podsetnik na događaje koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 1607. Engleski avanturista Džejms Smit osnovao je prvo englesko naselje na tlu Severne Amerike, koje je kasnije...
  • Ovo su događaji koji su kroz istoriju obeležili današnji datum. 1497. Italijanski moreplovac Amerigo Vespuči (Vespucci) krenuo je na prvo putovanje u Novi svet. Doplovio je do obale Brazila...